Badanie to jest wykorzystywane w procesie rozpoznawania astmy oskrzelowej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) oraz monitorowaniu przebiegu chorób śródmiąższowych.

Jak interpretować parametr FEV1?

Natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa (FEV1) określa ilość powietrza usuniętego z płuc w trakcie pierwszej sekundy forsownego wydechu. Wskaźnik ten jest fundamentem oceny drożności drzewa oskrzelowego. Obniżenie wartości FEV1 poniżej dolnej granicy normy (LLN) dla danej grupy wiekowej sugeruje zwężenie dróg oddechowych. Parametr ten służy również do klasyfikacji stopnia ciężkości obturacji w przebiegu POChP, determinując wybór ścieżki terapeutycznej. W warszawskich placówkach medycznych wynik podaje się zarówno w wartościach bezwzględnych (litry), jak i procentowych w odniesieniu do wartości należnych.

Czym jest wskaźnik FVC w ocenie pojemności?

Natężona pojemność życiowa (FVC) to całkowita objętość powietrza, jaką pacjent jest w stanie wydmuchnąć podczas maksymalnie szybkiego i głębokiego wydechu, poprzedzonego pełnym wdechem. Parametr ten odzwierciedla objętość czynną płuc. Zmniejszenie FVC może wynikać z chorób miąższu płucnego, zniekształceń klatki piersiowej lub osłabienia mięśni oddechowych. Prawidłowo wykonana spirometria wymaga od pacjenta pełnego zaangażowania i wykonania co najmniej trzech powtarzalnych manewrów oddechowych. W Warszawie diagnostyka ta jest często uzupełniana o pletyzmografię w celu dokładniejszej oceny objętości zalegającej.

Co oznacza wskaźnik Tiffeneau?

Iloraz FEV1/FVC, znany jako wskaźnik Tiffeneau lub wskaźnik pseudo-Tiffeneau (przy użyciu FVC zamiast VC), jest kluczowy w różnicowaniu typów zaburzeń wentylacji. Pozwala on na odróżnienie zmian obturacyjnych od restrykcyjnych. W przypadku astmy lub POChP, stosunek ten ulega obniżeniu poniżej 0,7 (lub LLN), co wskazuje na nieproporcjonalny spadek przepływu w stosunku do objętości. Natomiast w chorobach restrykcyjnych, mimo obniżenia obu parametrów składowych, ich wzajemna relacja często pozostaje w normie lub nawet wzrasta. Interpretacja tego indeksu jest niezbędna do postawienia precyzyjnego rozpoznania pulmunologicznego.

Podsumowanie parametrów spirometrycznych

• FEV1 służy do oceny drożności oskrzeli i stopnia zaawansowania zmian obturacyjnych.
• FVC odzwierciedla całkowitą objętość powietrza możliwą do wydmuchnięcia podczas forsownego manewru.
• Wskaźnik Tiffeneau (FEV1/FVC) jest niezbędny do różnicowania mechanizmu zaburzeń wentylacji.
• Prawidłowa technika wykonania badania determinuje wiarygodność uzyskanych wyników.
• Interpretacja wyników opiera się na odniesieniu do norm populacyjnych uwzględniających wiek, płeć i wzrost. 

 

FAQ

Co to jest spirometria i do czego służy?

Spirometria to badanie, które mierzy objętość i przepływ powietrza w płucach, pozwalając na wykrycie zaburzeń wentylacji, takich jak obturacja czy restrykcja. Jest kluczowa w diagnozowaniu astmy i POChP.

Jakie znaczenie ma wskaźnik FEV1?

FEV1 mierzy ilość powietrza wydychanego w pierwszej sekundzie forsownego wydechu i ocenia drożność dróg oddechowych. Obniżenie FEV1 poniżej normy sugeruje zwężenie dróg oddechowych.

Dlaczego ważny jest stosunek FEV1/FVC?

Stosunek FEV1/FVC pomaga różnicować zaburzenia wentylacji, wskazując na obturację w astmie i POChP, gdy jest poniżej 0,7. W chorobach restrykcyjnych ten stosunek może pozostać w normie.